Dixieland

Article on other languages:

del.icio.us del.icio.us
Digg Digg
Furl Furl
Reddit Reddit
Rojo Rojo
Add to OnlyWire
Er wordt getwijfeld aan de feitelijke juistheid van een of meer onderdelen van dit artikel.

Raadpleeg de bijbehorende overlegpagina voor meer informatie, en pas na controle desgewenst het artikel aan.
dixieland band met banjo

Dixieland of New Orleans-jazz is een vroege stijl jazzmuziek die aan het begin van de twintigste eeuw in New Orleans ontstond. Tot de opkomst van de swing en de bebop stond het vaak kortweg bekend als jazz. Aan het einde van de twintigste eeuw raakten ook namen als New Orleans-jazz of traditional jazz in zwang. (Zie Naamgeving)

Dixieland onderging invloeden van ragtime en blues. Dankzij de invloed van de muziekkorpsentraditie van New Orleans was een hoofdrol weggelegd voor de koperblazers.

Inhoud

Stijl

Dixieland wordt gespeeld in vierkwartsmaat. Hierbij spelen banjo, piano en slagwerk meestal alle 4 tellen van de maat, terwijl de basinstrumenten, dus contrabas of tuba al dan niet samen met de linkerhand van de piano, afwisselend twee of vier tellen in de maat spelen. Kenmerkend voor het genre is verder dat de koperblazers met klarinet gelijktijdig improviseren, in tegenstelling tot de veel striktere scheiding tussen samenspel en solo's die in latere jazz gebruikelijk werd. De traditionele rolverdeling bij de melodie instrumenten is dat de trompet de melodie min of meer vrij omspeelt, de trombone met karakteristieke glissandi de overgang van het ene akkoord naar het volgende aangeeft, en de klarinet, binnen de gegeven harmonieën, aanvullende stemmen improviseert.

De traditionele instrumenten die in een dixielandband voorkomen zijn trompet of cornet, trombone, klarinet, soms saxofoon, heel soms kazoo, piano (optioneel), en een ritmesectie bestaande uit contrabas (of tuba of sousafoon), banjo of gitaar, en drums.

Geschiedenis

Dixieland ontstond onder de zwarte bevolking van New Orleans. Het dixielandorkest dat de muziek in brede kring populair maakte was echter de in 1917 door Nick La Rocca in New Orleans opgerichte, uit blanke muzikanten bestaande Original Dixieland Jass Band (pas later werd 'jass' gespeld als 'jazz'). Met hun gestructureerde variant op het genre, waarin voor improvisatie nauwelijks plaats was, maakten zij de dixieland aanvaardbaar voor een blank publiek. Ze effenden daarmee de weg voor de zwarte muzikanten die de jazz in de jaren 20 naar Chicago en New York exporteerden. Grote namen zoals Joe "King" Oliver, Louis Armstrong, Kid Ory, Johnny Dodds en Bunk Johnson werden daardoor ook buiten New Orleans bekend.

Dixieland kende haar hoogtijdagen in de jaren twintig van de twintigste eeuw en werd in de jaren na 1940 verdrongen door de 'swing'-jazz, en weer tien jaar later door - onder andere - de bebop.

In de jaren vijftig volgde wereldwijd een heropleving van de Dixieland.

Nederland

Tijdens de revival in de jaren vijftig ontstond in Nederland de Dutch Swing College Band, waarschijnlijk het bekendste Nederlandse dixieland orkest.

Naamgeving

Orkesten als de Dutch Swing College Band kwamen op binnen de Nederlandse studentencorpora. Vanwege de bij die studentenverenigingen horende associatie met de conservatief-liberale zuil werd de muzieksoort vooral in liberale kringen populair. Dixieland wordt in Nederland daarom ook wel VVD- of AVRO-jazz genoemd. Het genre ontwikkelde zich in deze context tot een 'nette' op het geluid van de Original Dixieland Jass Band geïnspireerde muzieksoort. In ludieke varianten op deze blanke dixieland werden ook wel feestinstrumenten als de kazoo ingezet, zodat dixieland bij velen een oubollig imago kreeg. Veel liefhebbers van de oorspronkelijke dixieland spreken daarom liever van New Orleans-jazz (een term die in de Engelstalige wereld overigens niet gebruikelijk is).

Het woord 'dixieland' wordt internationaal vaak om andere redenen afgewezen: het woord is ontleend aan de Original Dixieland Jass Band die zich ten tijde van hun successen - onterecht - als de uitvinders van het genre lieten aankondigen. Om meer recht te doen aan de werkelijke geschiedenis van het genre noemt men dixieland in de VS ook wel classic jazz of traditional jazz. De naam dixieland wordt in dit geval gereserveerd als negatief waardeoordeel voor de vaak nogal plichtmatig gespeelde blanke variant.


Jazz

Jazzmusici · Jazzband · Jazzalbum · Jazznummer · Jazzstijl · Jazzmuziektheorie
Portaal Jazz · Portaal Muziek
 

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.